Turkiye'de faaliyet gosteren her kule vinc, yillik periyodik kontrole tabi tutulmak zorundadir. Bu zorunluluk, 6331 sayili Is Sagligi ve Guvenligi Kanunu ve ilgili yonetmelikler cercevesinde duzenlenmistir. Periyodik kontrolu yapilmamis bir vinci calistirmak, hem is guvenligi hem de hukuki aciidan ciddi riskler tasimaktadir.
Yasal Cerceve
Temel Mevzuat
- 6331 sayili Is Sagligi ve Guvenligi Kanunu
- Is Ekipmanlari Kullaniminda Saglik ve Guvenlik Sartlari Yonetmeligi (Ek-III)
- TS EN 14439 ve TS ISO 12480 standartlari
Kontrol Siklligi
- Yillik periyodik kontrol: Her 12 ayda bir zorunlu
- Montaj sonrasi kontrol: Her montaj/demontaj isleminden sonra zorunlu
- Onarim sonrasi kontrol: Buyuk onarim veya modifikasyon sonrasi zorunlu
- Kaza sonrasi kontrol: Herhangi bir kaza veya olagandiisi durum sonrasi zorunlu
Kontrol Kapsami
Periyodik kontrol sirasinda asagidaki testler ve muayeneler yapilir:
1. Gorsel Muayene
- Celik yapi elemanlari (mast, bom, kule basi) korozyon ve deformasyon kontrolu
- Kaynak dikisleri catlak kontrolu
- Civatali baglantilarin sikiliik kontrolu
- Celik halatlarin asinma, korozyon ve kirik tel kontrolu
- Kanca ve yuk askiilari kontrolu
2. Fonksiyonel Testler
- Kaldirma mekanizmasi calisma testi
- Trolley ileri-geri hareket testi
- Donme (slewing) mekanizmasi testi
- Fren testleri (tum mekanizmalar)
- Sinir anahtarlari testi (hepsi)
3. Yuk Testi
- Statik yuk testi: Nominal kapasitenin %125'i ile (yuk yerden kaldirilir, 10 dakika beklenir)
- Dinamik yuk testi: Nominal kapasitenin %110'u ile normal calisma hareketleri
4. Guvenlik Cihazlari Testi
- Load Moment Indicator (LMI) kalibrasyonu
- Asiri yuk korumasi sinir degerleri kontrolu
- Anemometre kalibrasyonu
- Anti-collision sistemi testi (varsa)
- Acil durdurma butonlari testi
Kontrol Raporu
Kontrol sonucunda yetkili muhendis tarafindan detayli rapor duzenlenir:
- Uygun: Vinc calisabilir durumda
- Sartli uygun: Belirtilen eksikliklerin giderilmesi sartiyla calisabilir
- Uygun degil: Vinc eksiklikler giderilene kadar calistirilamaz
Rapor en az 5 yil muhafaza edilmelidir. Is mufettisleri denetimlerinde bu raporlari talep edebilir.
Maliyetler ve Sureler
- Periyodik kontrol ucreti: Vincin kapasitesine ve kontrol kapsamina gore degisir
- Sure: Genellikle 1 is gunu
- Yetkili kurulus: A tipi muayene kurulusu (TURKAK akreditasyonlu)
Pratik Tavsiyeler
- Periyodik kontrol tarihini takvime kaydedin, suresi gecmeden yaptirin
- Kontrolden once vincin temizligini yapin, muayene kolaylasir
- Onceki kontrol raporlarini haziir bulundurun
- Bakim kayitlarini duzenli tutun, kontrol muhendisine sunun
- Eksiklik tespit edilirse hizla giderin, beklemeyin
Dahan Kule Vinc, musterilerine periyodik kontrol surecinde destek saglamakta ve yetkili muayene kuruluslariyla koordinasyon hizmeti sunmaktadir.